oglądasz właśnie : Strona Główna << Wpływ alkoholu na ciążę << Wpływ alkoholu na mózg

Alkohol zaburza rozwój niektórych obszarów mózgu. Zaburza migrację komórek mózgowych w wyniku czego komórki nerwowe nie osiągają właściwego dla siebie miejsca przeznaczenia, w którym powinny podjąć pracę. W wyniku tego dziecko ma trudności z zapamiętywaniem, myśleniem, przetwarzaniem informacji. Alkohol może spowodować także umieranie komórek mózgowych – dziecko rodzi się z mniejszą ich ilością i dlatego jego mózg nie może funkcjonować prawidłowo.
Najbardziej narażone na działanie alkoholu obszary mózgu to¹ : ciało modzelowate – przekazuje informacje pomiędzy prawą i lewą półkulą. Lewa półkula odpowiada za zasady, konsekwencję, precyzowanie i porządkowanie myśli. Prawa półkula odpowiada za myślenie abstrakcyjne, emocje i odczuwanie, twórcze myślenie i intuicję. Ciało modzelowate pomaga obu półkulom współpracować przy podejmowaniu codziennych decyzji. Jest jak most łączący dwie części miasta, a jego brak powoduje kompletny paraliż komunikacyjny. U niektórych dzieci z pełnoobjawowym FAS stwierdza się niedorozwój (lub nawet całkowity brak) ciała modzelowatego. Takie osoby mają trudności z odróżnianiem lewej strony od prawej, wykonywaniem ruchów naprzemiennych, nie potrafią maszerować, tańczyć, są niezgrabne. Jeśli brakuje wielu połączeń pomiędzy dwoma półkulami mózgu, informacje przepływają powoli i nieskutecznie. To może tłumaczyć częściowo fakt, dlaczego osoba z FAS/FAE – gdy odczuwa nagły impuls, by coś zrobić – najpierw przystępuje do działania, a dopiero potem, po fakcie, uświadamia sobie konsekwencje.

• móżdżek – odpowiada za funkcje motoryczne – czyli zgrabne, skoordynowane ruchy oraz równowagę; Dzieci z uszkodzeniami móżdżku mają trudności z wchodzeniem i schodzeniem po schodach, skakaniem na jednej nodze, utrzymywaniem równowagi przy zmianach pozycji – nawet w sytuacjach zabawy (zjeżdżalnia na placu zabaw).
• zwoje podstawy – odpowiadają za pamięć i procesy poznawcze;
• hipokamp – bierze udział w procesach uczenia się i pamięci;
• płaty czołowe – odpowiadają za funkcje wykonawcze, kontrolę impulsów, osąd;

Osłabienie funkcji wykonawczych związane z uszkodzeniem płatów czołowych:

• zachowania społeczne: nieumiejętność radzenia sobie w sytuacjach społecznych;
• rozwiązywanie problemów: niezdolność do spontanicznego rozwiązania problemu;
• przymus zachowań seksualnych: niezdolność do kontrolowania impulsów seksualnych, zwłaszcza w sytuacjach społecznych;
• planowanie: niezdolność do wyciągania wniosków z uprzednich zachowań;
• poczucie czasu: trudności z abstrakcyjnymi pojęciami czasu i pieniędzy;
• porządkowanie informacji: „nieuporządkowane pliki”, trudności z gromadzeniem informacji;
• pamięć: problemy z gromadzeniem i/lub przetwarzaniem informacji;
• samokontrola: wymaga częstych podpowiedzi i nadzoru innych;
• regulacje słowne: przymus głośnego mówienia, potrzeba informacji zwrotnej;
• zaburzone funkcje motoryczne;
• chwiejność emocjonalna: karuzela nastrojów, przesadna zmienność nastroju;
• motywacje: brak refleksji, potrzeba motywacji z zewnątrz”

Zdjęcie przedstawia po lewej mózg 6 tygodniowego zdrowego chłopca, a po prawej mózg 6 tygodniowego chłopca z FAS. (kliknij aby powiększyć)

W wyniku uszkodzenia mózgu oraz ośrodkowego układu nerwowego dzieci mają problemy z funkcjonowaniem w domu i w szkole. Mają zaburzenia pamięci, koncentracji uwagi, wykazują nadpobudliwość i nadwrażliwość na dźwięk i dotyk. Z trudem przychodzi im uczenie się, wyciąganie wniosków, przewidywanie konsekwencji swoich zachowań. Są impulsywne, skłonne do niekontrolowanych wybuchów gniewu. Wykazują większy poziom lęku i skłonność do depresji. Zaobserwowano także obniżoną sprawność słowną (jąkanie się, mowa niewyraźna) oraz trudności z myśleniem abstrakcyjnym.
Ubytki neuropsychologiczne, które powstają w mózgu w wyniku działania alkoholu dają często trudny do zdiagnozowania obraz.

^1. Ciąża i alkohol. W trosce o Twoje Zdrowia” Małgorzata Klecka, Wydawnictwo Edukacyjne PARPAMEDIA